Fotografować w Polsce wolno, aż pojawi się konkretny przepis albo tablica. Co naprawdę oznacza zakaz fotografowania
Polskie prawo nie zawiera ogólnego zakazu fotografowania w przestrzeni publicznej. Na ulicy, w parku i na placu wolno robić zdjęcia budynków, pomników, pojazdów i ludzi. Ograniczenia pojawiają się dopiero wtedy, gdy wskazuje je konkretny przepis albo właściciel, który ustala zasady na swoim terenie. Osobną sprawą jest późniejsza publikacja rozpoznawalnej osoby, którą reguluje artykuł 81 prawa autorskiego. Samo naciśnięcie spustu i pokazanie zdjęcia światu to dwa różne momenty.
Ustawowy zakaz, który budzi dziś najwięcej emocji, jest w artykule 616a ustawy o obronie Ojczyzny. Bez zezwolenia nie wolno fotografować, filmować, utrwalać w inny sposób ani przesyłać obrazu obiektów zajmowanych przez jednostki wojskowe albo służby specjalne, a także znajdujących się w nich ruchomości i osób. Warunek jest twardy: obiekt musi być oznaczony znakiem zakazu fotografowania. O oznakowaniu decyduje dowódca jednostki albo szef właściwej służby.
Wzór znaku określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 8 sierpnia 2025 roku. To biała kwadratowa tablica o boku 60 cm, z czerwoną obwódką, napisem „ZAKAZ FOTOGRAFOWANIA” i trzema przekreślonymi symbolami: aparatu, kamery i telefonu. Pod spodem jest tłumaczenie na angielski, niemiecki, rosyjski i arabski. Jeśli taka tablica wisi na ogrodzeniu, zakaz dotyczy obiektu za nim.
Przepis wprowadzono nowelizacją z 2023 roku, ale w pierwszej wersji był dużo szerszy. Mógł obejmować także obiekty ważne dla bezpieczeństwa państwa i część infrastruktury krytycznej. Gdy wiosną 2025 roku weszło w życie rozporządzenie o zezwoleniach i znakach, oznakowane mogły być mosty, porty czy węzły kolejowe. Po krytyce fotografów, prawników i mediów od 12 sierpnia 2025 roku zakaz zawężono wyłącznie do oznakowanych obiektów jednostek wojskowych i służb specjalnych. Budynki administracyjne urzędu obsługującego ministra obrony zostały z niego wyłączone.
Dla osób fotografujących miasto kluczowy jest też katalog wyjątków. Nie narusza zakazu obraz, który stanowi jedynie szczegół całości, na przykład krajobraz, zgromadzenie, publiczną imprezę albo kadr zarejestrowany podczas jazdy. Panorama, w której gdzieś w tle widać koszary, albo nagranie z wideorejestratora z przejazdu obok jednostki, nie jest tym samym co zdjęcie, którego tematem jest sam obiekt.
Jeśli zdjęcia oznakowanego obiektu są naprawdę potrzebne, na przykład do publikacji historycznej, wniosek o zezwolenie składa się do dowódcy albo szefa służby, na papierze albo elektronicznie, z podpisem kwalifikowanym, osobistym lub zaufanym. Termin załatwienia to 7 dni. Fotografowanie bez zezwolenia jest wykroczeniem z artykułu 683a tej samej ustawy. Grozi za nie grzywna, a sąd może orzec przepadek sprzętu, nawet jeśli nie należy on do sprawcy. Osobno, zbieranie zdjęć infrastruktury albo transportów wojskowych na rzecz obcego wywiadu jest przestępstwem z artykułu 130 Kodeksu karnego.
Po zmianach z 2025 roku mosty, dworce i porty nie podlegają już temu ustawowemu zakazowi. Nadal jednak mają zarządców, a regulaminy często oddzielają zdjęcia amatorskie od sesji komercyjnych. Tabliczka w sklepie albo galerii wynika z prawa właściciela, nie z ustawy. Złamanie jej nie jest wykroczeniem, ale ochrona może poprosić o zakończenie zdjęć albo o wyjście. Nie ma uprawnień, by przeglądać telefon, zabierać aparat albo żądać usunięcia kadrów. Elewację widoczną z chodnika fotografować wolno.
Pełniejszy podział na zakazy ustawowe, sądy i regulaminy właścicieli oraz opis znaku i wyjątków jest w omówieniu, kiedy w Polsce naprawdę obowiązuje zakaz fotografowania i jak odróżnić tablicę ustawową od regulaminu właściciela.