Porjadok abetky

#mova #ukrajynsjka

Balujemo sja z porjadkamy bukv v abettsji i prydajemo dodatkovi smysly. Jakctco batcyc desj v mene spysky, to vony skorjic za vsjoho vporjadkovani za abetkoju, kotra vydobuta tut.

Prjamo

e y i u o a m n p b t d k q ts dz tc dg s z c g f x h v j r l

Brav nadxnennja z korejsjkoji abetky, de pryholosni ne lyce vidobragajutj pervnu vymovu, a takog vporjadkovani za vymovoju. Tut vse tak samo, tiko ctce pidkrjipjeno mignarodnoju fonetytcnoju abetkoju. Za hluxymy odrazu idutj dzvinki.

Za rjadamy: holosni; nosovi; proryvni; afrykaty; sybmiljanty: cypjatci, necypjatci; aproksymanty + drygatci.

Za stovbamy tcjitka struktura vidstupiv: hubni, zubni, dorsaljni + recta. Takog vydni tcerhy, prytcomu prytcynnyky j ta i pidpyrajutj stovb:

Otcevydno, zhadani dva djijoslivnyx zsuva robjatj i razom: zd — jizdyty → jigdgu, st — prostyty → proctcu.

Jak vydno, duge zrutcno, abetka vge peredstavjaje soboju ctconajmence dvi sxemy: vymovy i tcerhy.

Perevert

Mogna perevernuty tablytsju, aby bulo zrutcnjice za holosnymy, de porjadok znajomyj z urokiv muzyky, i blyzce za strukturoju do korejsjkoji. Podjil za stovbamy vge skladnjicyj, bo tut mozok vge vraxovuje ne lyce vid, a i do zhadnoho stovba j z i.

Abetka

n m k q t d p b tc dg ts dz c g s z x h f l r j v a o u i y e

н м к ґ т д п б ч џ ц ѕ ш ж с з х г ф л р ь в а о у і и е

Pro vsjak dodav kyrylytsju. Ctce z pryjemnoho, pryholosni zavercujutj sja zvukamy, kotri buvajutj pivholosnymy, a otge majemo ctce plavnoho perexoda do holosnyx. Ctcodo spolutcnoji holosnoji, to naj zalycaje sja e, pak to ostannja bukva.

Tcynna

b v h q d g z j k l m n p r s t f x ts tc c

Jakctco prybraty holosni, to mogna pobatcyty pevni zakonomirnostjy. Kursyvom poznatceni vynjatky.

Spercu idutj dzvinki, a potim hluxi.

Porjadok dzvinkyx: hubni, zadnji, zubni.

Porjadok hluxyx vge jak kaca. Ctco ne duge dyvno, bo znatcna tcastyna bukv poza heladzjkoji abetky i dodani navmannja, a heladzjka teg v svoju tcerhu brala tcugu abetku pid sebe, zvuky zaznaly zminy i takymy buly pryxopyleni do kyrylytsjy. Xotca korenevyj porjadok ± vydnyj: hubni, zubni, «dyxaljni».